تۆڕی زاراوەپارێزیی وشەدان
سەرجەم فەرهەنگەکان
فەرهەنگەکانی کوردی - کوردی
برادۆست (ئینگلیزی-کوردی)
برادۆست (کوردی - ئینگلیزی)
برادۆست (کوردی - عەرەبی)
برادۆست (کوردی - کوردی)
زاراوەکانی کۆڕ (کوردی - ئینگلیزی)
زاراوەکانی کۆڕ (کوردی - عارەبی)
سەلاحەدین
فەرهەنگۆکی کتێبی ئابووری سامولسن و نوردهاوس
فەرهەنگی خاڵ
فەرهەنگی زانستی سیاسی (ئینگلیزی- کوردی)
فەرهەنگی زانستی سیاسی (کوردی - ئینگلیزی)
فەرهەنگی زانستی سیاسی (کوردی - فارسی)
فەرهەنگی زانستی سیاسی (کوردی - کوردی)
فەرهەنگی کوردستان
قاموس کردي الحدیث
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
مەردۆخ کوردی - عارەبی
مەردۆخ کوردی - فارسی
مەردۆخ کوردی - کوردی
نالی
هەنبانە بۆرینە (کوردی - فارسی)
هەنبانە بۆرینە (کوردی - کوردی)
گۆڤەند و زنار
X
وشە
پوخت
پێشگر
ناوگر
پاشگر
سەروا
دەرئەنجام: 3410
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
پێ بڕان
[[پێ = «به + ی = ز.» + بڕان ]]
«مست. لا.»
بەش
بەرک
وتن
. «کاڵەم دڕا و
چم
پێ نەبڕا» .::
ئەو
ساڵ
200 دیناری
هەر
لە
تووتنی پێ بڕاوه.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
پێ ڕابواردن
[[پێ «به+ی» =پێبف» +ڕابواردن/1]]
«مست.، مت.» 1- گاڵته
کردن
بەکەسێ. 2-
سەر
خستنه
سەر
یەکێک. 3-
خۆ
خافڵاندن
بە
شتێکەوه.:: کابرایان
بە
گیر
هێنابوو پێیان ڕابوارد.
وازی
لێ
بێنن پێی ڕامەبوێرن.
ئەم
ڕۆژانه
به
چی
ڕادەبوێرن.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئارەق پێ کردن
[ [١- ئارەق + پێ + کردن ]]
«مستـ. متـ.» ١-
خەجاڵەت
کردنەوە
و
بە
شەرمدا خستنی یەکێک. ٢-
ترساندن
و
تۆقاندن
. ٣-
پارە
ئەستاندن
لە
کەسێ
بە
نیوە
زۆر
و
نیوە
خواهیشت:
ئیمڕۆ
حەسەن
ئارەقی
بە
شیڕکۆ
کرد
پێنج
دیناری
لێ
ئەستاند *
ئارەق
پێ
کردنەوە
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئارەق پێ کردنەوە
«مستـ. متـ.» تمـ:
ئارەق
پێ
کردن
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئومێد پێ بوون
[[ئومێد+پێ «بە+ی» +بوون «هەبوون» ]]
«مستـ. لا.»
پشت
بەستن
بە
کەسێک
بۆ
کارێک
یا
مەبەستێک،
چاوەنواڕی
جێبەجێ
بوونی
کارێک
بە
دەستی
کەسێک:
قەت
ئومێدت
بە
پیاوی
درۆزن
نەبێ
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیعتیبار پێ کردن
[[عا. کو.]]
(مست. لا.)، (کئێر.)
باوەڕ
کردن
بە
کەسێ
لە
هەر
بابەتێکەوە
بێ
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئێش پێ گەیاندن
(مست. مت.) تم:
ئێشاندن
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەهمیەت پێ نەدان
(مست. لا.)
بە
هیچ
زانین
،
بێ
قیمەت
تەمەشا
کردن
،
حورمەت
نەگرتن
.
هەر
ئەهەمیەتیشی پێ نەدا و نەیهێشت بچێتە
ژوورەوە
،
ئەم
جۆرە قسانە
ئیمڕۆ
باویان نەماوە
کەس
ئەهمیەتیان پێ
نادا
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەژنۆ پێ دادان
«مستـ. متـ.»، «کنـ.»
بەردەست
کردن
،
ڕام
کردن
، هێنانە بار.:
سووک
و
هاسان
ئەژنۆی پێ
دادا
، ئۆردووی
سوور
لە
ستالینگڕاد ئەژنۆی
بە
هیتلەر
دادا
. ٭چۆک پێ
دادان
. هس.:
ئەژنۆ
دادان
/۲.
سەرچاوە:
فەرهەنگی کوردستان
با پێ کردن(باک)
پەرچفاندن، هەڵامساندن
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
باوەڕ پێ بوون
«مست.مت.» تم:
باوەڕ
پێکردن
.
سەرچاوە:
فەرهەنگی کوردستان
بنی پێ
ژێر
پێ
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
به تاڵ پێ
[[ كو.عا]]
نت.» پیاوێک
که
له جێگایەک
بێ
و
هیچ
ئیش
و کارێک ڕانەپەڕێنێ.::
ئەی
ئەو
هەموو
بەتاڵ
پێیانه
چن
له
دیوەخان
؟
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
به پێ
ست.»، «مک.»
حاڵی
ئەو
کەسەی له
ڕێ
ڕۆینا خێرابێ،
خۆش
دەڕوا.* «سن. هو.»
بەلەپا
.
قۆچاغ
.
بەلەپێ
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بڵاوه پێ کردن
[[بڵاوه +پێ «به+ی» + کردن ]]
«مست.، مت.»
به
کۆمەڵێ
خەڵک
لێکتر
یا
له شوێنی
دوور
خستنەوه.::
پۆلیس
خۆ
پیشاندانەکەی
بڵاوه
پێکرد. لەشکەرەکەیان
بڵاوه
پێکرد.
سەرچاوە:
فەرهەنگی خاڵ
بێ سە ر و پێ
بێش
سەر
و
بن
سەرچاوە:
فەرهەنگی کوردستان
بەری پێ
ژێری
پێ، سینکی پێ،
بنی
پێ
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بەغیلی پێ بردن
«مست. لا.»
به
ئاواتی
حاڵ
ناخۆشی
،
لێ
کەوتن
و فەقیربوونی کەسێکەوه
بوون
. داواکاری ڕووداوی
ناخۆش
«له
هەر
بابەتێک
بێ
»
بۆ
کەسێ
بوون
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بەقەدبەڕ ه ی خۆت پێ ڕاکێشه
«تم:خا،
پەند
، ل-119»، «کن.» له ئەندازەی توانستی
خۆت
زیاتر
داوا
مەکه.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بەهانه پێ گرتن
«مست.، مت» تم:
بیانوو
پێگرتن
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
باوەش پێدا «پێا» کردن
«مست. مت.»
بە
هە
ر
دوو
دەست
و
گورج
و گۆڵی
پڕ
بەشتێ
یا
کەسێکدا کردن::
هەر
باوەشی پێداکرد و خستیه
سەر
شانی
، باوەشی پێیا
کردو
دای
بە
ئەرزا.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
برین پێچ
«نفا.»، «نت.» ئەوکەسەیه برینان
خاوێن
دەکاتەوه و خوێنیان دەوەستێنێ و دەرمانیا
دەکا
و
دەیان
بە
ستێ
. «عا.» مضمد.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
به پێی فیلان
کن.»
زۆروزەبەند
،
ئێگجار
زۆر
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بۆن پێوەکردن
«مست. مت.» 1- تم:
بۆن
کردن/٣. 2- شتێک له لووتی
خۆ
نزیک
کردنەوه،
لەبەر
ئەوەی
کە
بۆنێکی
خۆشی
لێدێ. شەمامەیێکی
بەدەستەوه
بوو
خێرا
خێرا
بۆنی پێوه دەکرد. 3- «کن.» دانانی شتێک
بۆ
کەڵک
لێ
وەرگرتنی:: ئەوه
ئەو
باقلاوەتان
بۆچی
داناوه بۆنی پێوه دەکەن ؟
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بەزم پێگرتن
«مست. مت.»، «مک.» 1-
شەڕ
فرۆشتن
به
کەسێ
،
شڵتاغ
پێکردن
، تەشقەڵه
کردن
به
یەکێ::
شێرکۆ
بەزمێکی
بە
سیروان
گرت
مەگەر
هەر
بۆ
خۆی
بزانێ
چۆن
بوو
. 2- «مج.»
وەخت
پێ
ڕابواردن
،
دەماغ
تەخت
کردن
به
کابرایێ:: دەبڕۆ
واز
بێنه بەسمان
بەزم
پێ
بگره
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئاقڵ پێشکان
«مستـ. لا.» «عا. کو.»، «مکـ.»
سەرەو
دەر
کردن
لە
کاران
،
لە
مەسەلەیەک،
لە
زانستێک، لێزانین:
جەوهەر
ئاقڵی
بەوشتانە ناشکێ،
هیچ
نەم
دەزانی
خدر
ئاوا
ئاقڵی
بە
شیعر
دەشکێ،
جوامێر
ئیتر
گەورە
بووە
ئاقڵی
بە
چاکە
و
خراپە
دەشکێ.
سەرچاوە:
برادۆست (کوردی - کوردی)
ئامرازی پێکبەستن
coordinating
conjunction,
وەک
«و»ی
شیرین
و
فەرهاد
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئاوات پێکهاتن
«مستـ. لا.» وەدێ هاتنی مەبەستی
دڵ
،
جێ
بە
جێ
بوونی
ئامانج
و
ئارەزوو
، مەخسوودحاسڵ
بوون
. □ «وەسییەت
بێ
کەمن
مردم
،
وەرە
سەر
قەبرەکەم «
قالە
» » «
بڵێ
ئاواتەکەت پێکهاتووە!
سا
،
بێرە
دەرخاڵە» «؟» *
بە
ئاوات
گەیین
.
بە
ئاوات
گەییشتن.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئاوزەنگی پێداهێنان
«مستـ. مت.» تمـ:
ئاوزەنگی
لێدان
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئاگری پێوه نێی بۆ سۆی لێ هەڵناستێ
«کن.»
زۆر
ڕووت
و
ڕەجاڵ
و نەداره.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئولفەت پێوە گرتن
«مستـ. متـ.» ۱-
خووگرتن
بە
شتێکەوە
یان
بە
کارێکەوە. ۲-
هۆگری
کەسێک، شتێک
یا
چلۆنایەتێک
بوون
. ۳-
عادەت
کردن
،
گیرۆدە
بوون
،
ڕاهاتن
«
بە
....» : ئولفەتی
پێوە
گرتووە
بۆی
تەرخ
ناکرێ، ئولفەتی
بە
ڕاوە
کەوەوە گرتبوو
بە
زۆر
وازمان پێ لێهێنا.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیعتینا پێکردن
[[عا.: ئیعتینا + کو: پیکردن]]
(مست.،ت.) ١-
گوێ
پێدان
،
ئەهمیەت
پێدان
. ٢-
ئاووڕ
لێدانەوە، ئیعتینا
بەم
جۆرە شتانە
ناکا
.
هەر
ئیعتیناشی پێ نەکرد.
دەبێ
ئیعتینای پێ بکەی.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیعتیڕاف پێکردن
[[عا. کو.]]
(مست. مت.) ١-
بەڕاست
زانین
. ٢-
بە
ڕەسمی
ناسینی
دەوڵەت
یا
هەر
هەیئەتێکی
کۆمەڵایەتی
،
سیاسی
و... ٣-
بە
زۆر
و زەبری
لێدان
یا
هەر
هۆیەکی
ڕاستی
کارێ
یا
ڕووداوی
بە
کەسێ
ئاشکرا
کردن
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیفتیخار پێوەکردن
[[عا. کو.]]
(مست. لا.)
شانازی
کردن
.
بەخۆفشین
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیفتیخار پێکردن
[[عا. کو.]]
(مست. لا.)
شانازی
بە
کەسێ
یا
بە
شتێک
کردن
. ئیفتیخاری پێدەکەم
کە
تێکۆشەرێکی
کوردە
. *
ئیفتیخار
پێوە
کردن
.
شانازی
پێوە
کردن
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیفتیڕا پێکردن
[[عا. کو.]]
(مست. مت.) تم:
بوختان
پێکردن
. ئیفتیڕایان پێکرد.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیقرار پێکردن
[[عا. کو.]]
١- (مست. لا.) تم:
ئیعتیڕاف
کردن
. ٢- (مست. مت.) تم:
ئیعتیڕاف
پیکردن.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیهتیمام پێدان
[[عا.: ئیهتیمام + کو: پێدان]]
(مست. لا.)
بە
تەنگەوە
بوون
،
بە
توند
گرتن
،
بە
هێند
گرتن
خۆ
پێوە
ماندووکردن، دەخەمدا
بوون
(
بە
شتێ،
بە
کەسێ
،
بە
کارێ...).
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەتک پێکران
[[عا. کو.]]
«مستـ. متـ.»، «فعـ..
مەجهوول
»
بە
هاندانی
خەڵک
وەسەر
هەڵپەڕین
و کارێکی
وا
کردن
کە
بەخۆدا
شکانەوە
و
شەرم
و
شوورەیی
بە
دواوە
بێ.: ئەتکێکیان پێ
کراوە
هەر
باسی
ناکرێ.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەتک پێکردن
[[عا. کو.]]
«مستـ. متـ.» هاندانی کەسێک
بۆ
کردنی کارو کردەوەیەکی
ئەوتۆ
،
کە
لە
ئەنجاما
تووشی
خەجاڵەتی
بێ
و
بە
خۆیدا بشکێتەوە:
ئەو
ئەتکە چ
بوو
پێتان
کرد
، ئەتکێکی وایان پێ کردووە
تا
دنیا
دنیابێ
لە
بیری نەچێتەوە. «پێی ئەکا
ئەتک
و
سیاسەت
، هەرکەسێ
خۆی
حەز
بکا
» «قاتڵی ڕووحی «حەمە» و جەللادی «
وەسمان
» هاتەوە»
1
2
3
4
5
6
7