تۆڕی زاراوەپارێزیی وشەدان



باغ بڕغن
(مست. مت.) - هە ڵ پەرتاوتنی لق و پۆپی زیادە و زۆڵەکی دار و درثختان پێش ئەوەی بکث ونە گوڵەوە و بپشکوێن. بەبێ ئەم کارە دارەکان یا بەر ناگرن و میوە نادەن یا بەریان خراپ و کەم دەبێ.
سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
باغ
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغ
[ا ]
(باغ - bax)
باخ، دارستانی میوە، رۆژگار، گێتی، بێستان.
باغ
باخ، دارستانی میوە، ڕەزی ترێ
باغ
[[ست: باغە.، پە: باژ]]
(نا)، (مک.) پارچە ئەزرێکە داری میوەی لێ نێژرابێ (جمی) باغات. *(بک.)، باغ (جنو، کعر.) باخ
باغ
(هەورا) باخ. تەیار. (باک) درەخشان، زیندوو. _کرن: هاندان._ بوون: توندو تووڕەبوون
باغ بڕین
لە دوژمنایەتی داری باغ بڕینەوە
هەڵپەرتاوتنی لکە مێو لە سەرە بەهاردا
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغ شیرین
[ا ]
(باغی شیرین - baxişîrîn)
یەکێکە لە ئاهەنگە کۆنەکانی مۆسیقای ئێرانی، ناوی ئاوازێکە لە سی ئاوازەکەی باربەد.
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغ وحش
[ا ]
(باغی ڤەحش - back vehş)
باخچەی ئاژەڵان.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغٍ. الباغي. ظالِم. معَتَدٍ
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغٍ. مُبتَغٍ
راغِب فی / ئارەزوودار. ئارەزوومەند. حەزدار.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغَتَ. بَغَتَ
فاجَأَ / (لەپڕ. لەناکاو) جوڵایەوە. کوتوپڕی کرد.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغِت. مُباغِت. فجائي. مفاجيء
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغَضَك كَرِهَ. مَقَتَ
نەیویست. ڕقی لێبوو. قینی لێبوو. خۆشی نەویست.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
تَباغُض
كراهِیَّة. مَقت / ڕقەبەرایەتی. قین لە یەکتری هەڵگرتن.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
تَباغَى القَومُ
ظلم بعضهم بَعضا / دوشمنایەتی و زۆرداریان ئەکرد (بەسەریەکدا. لەناوخۆیانا).
سەرچاوە: شیرینی نوێ
دِباغ. دِباغَة
دَبغ الجلود / پێستە خۆش کردن. دەباخچێتی. تالدان.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
دِباغ. دِباغَة
مایُدبَغ به الجلود / کەرەستەی پێستەخۆشکردن. تاڵ.
باغچە
[[باغ + چە] ]
(ئم: بچووکی)، (نت.)، (مک.) تم: باخچە /1
باغەڵ
[[؟]]
(نا،)، (مک) ١-بە تاڵایی نێوان کەوا یان مرادخانی و و لەشی ئادە میزاد کە لای خوارەوەی بە پشتێند دەبەسرێ و دە بێتە گیرفانێکی زل، جاران وەکوو گیرفان شتی تێدەخرا. ٢-(مج.) باوەش: وەرە باغەڵی بابی خۆت، بچۆ لە باغڵی دایکتدا بنوو. «... لەشکری شاعەبباسی هاتنە سەری، کاغەزە کەیان لە باغەڵی دەرهێنا... » .(تحفە، ب1، ل - 181) *باڵ (کعر) بەخەڵ. (سن.) بەخەڵ. دەباغەڵی کەسێدابوون (کن.) خێزانی ئەو کەسەبوون، ژنی کەسێ بوون،: کچەکەی مام برزوو دە باغە ڵی ئەحەی ڕۆستەمدایە.
١-باغە
[[؟]]
(نا،)، (مک) نەخۆ شییە تووشی سمی و وڵاغی یەکسم دێت و کاسەی سمی درێژ دەکا و کەڵکی سواری پێوە نامێنی.
باغات
باغان، باخان
باغان
باغات. بۆگەلی باغە
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغبان
[ص.ا ]
(باغبان - baxban)
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغَتَ. بَغَتَ
فاجَأَ / (لەپڕ. لەناکاو) جوڵایەوە. کوتوپڕی کرد.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغِت. مُباغِت. فجائي. مفاجيء
باغر
[[؟]]
(ست)، (کعر.)، تم: بادیهەوا.
باغر بوون
[[مست. لا.]]
(کعر.) تم: بایی بوون.
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغرە
[ا ]
(باغرە - baxre)
سەرچاوە: شیرینی نوێ
باغَضَك كَرِهَ. مَقَتَ
نەیویست. ڕقی لێبوو. قینی لێبوو. خۆشی نەویست.
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغنج
[ا ]
(باغەنج - baxenc)
ترێی باش نەگەییوو.
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
باغند، باغندە
[ا ]
(باغەند، باغەندە - baxend, baxende)
باغه
باغه، کاوچو. [کائوچو]
باغه
[لاستیک]
باغه
مَطَّاط.