تۆڕی زاراوەپارێزیی وشەدان



سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
ئێل
ئێل
عێل، خێڵ. [هۆز]
ئێل
خێڵ، کۆمەڵەکۆچەرێک پێکەوە، عێڵ
ئێل
هۆز، حێل، خێڵ، کۆچەر، خێڵەسات، عێل
ئێل بەگی
[[کو: ئێل + بەگ + تو: ئی (ئم: نسب.)]، [کو. تو.]]
(نت.) گەورەی عێل، سەرۆکی خێڵ. ((کۆچ خێرت بۆ ئیمساڵ چۆن ساڵان)) ((تا لای ئێل بەگی ئێل نەوهاڵان)) (مەولەوی: مکب-٤١٧). *سەرئێل، سەرخێڵ، سەرکۆمار.
١- ئێل
(نا.) عەشیرەت، تایفە، قەبیلە. ((نەکەڕۆز گەڕام وادی بە وادی)) ((شوێنی هەوارگەی ئێلی مرادی)) (پیرەمێرد-١١٥). تێبــ._ معین ئەم وشەیەی بە تورکی داناوە (فەرهەنگ: ج١-٤١٨). بەلام هس. ٢- ئێل. *عێل. خێڵ.
٢- ئێل
(ئم.) ئامرازی جەمعە لە لەهجەی جنووبی و هەندێ بن لەهجەی ناوەندی زمانی کوردیدا. کوڕ (کوڕێل)، کچ (کچێل)، ئەسپ (ئەسپێل). ((کوڕە هەی مریشک خۆرێل لێرەش وازمان لێ نایەرن)) (کابرایەکی جاف لە دەوری کەلار). *یەڵ، یێڵ، گەل. تێبــ.- بە لای منەوە ئەم وشەیە و (ئێل) و (گەل) هەرسێکیان یەکن، چونکو دەلالەت لە (جەمع) دەکەن. هس.: خێڵ.
ئێلابەرازا
خێلی بەرازان، کە لە سووریەیەو مەزنی وان مستەفا پاشا بوو
ئێلات
ایلات
ئێلات
رەوەند، ئەوانەی دەچنەبانەمەڕ
سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
ئێلاخ
ئێلاخ
ایلاق، ییلاق، کوهسار، سردسیر. (ضد ((قشلاخ)))
ئێلاخ
سەردەسێر. [کوێسان، زۆزان (بەرانبەری ((قشلاخ)).)]
ئێلاخ
صرود، مقاظ، مقیط.
ئێلاخ
[[محر. تو: یایلیق، یایلاق]]
(نا.) هاوینە هەواری عێل و عەشیرەتی مەڕدار کە گەرمێن و کوێستانێ دەکەن. دەست کردی شیرین لەیلی ئێلاخان)) ((چیخی پشت پۆڕک پەردەی دیواخان)) (سەلام-٩١) *لێلاخ، کوێستان (مج.)، هەوار، (بک.) زۆزان (مج.).
ئێلاغا(باک)
لەوەڕگە، پاوان، شووێنێکی خۆشەو پڕلەوەڕەلە ژوورووی باژێری ماردینیە
ئێلان(هەورا)
سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
ئێلجاڕی
عیلجاری و گەلەکۆمەکی
ئێلجاڕی
شورش، ایلجاری.
ئێلجاڕی
گەلەکۆمە. [گەلەکۆمەکی، ڕاپەڕین]
ئێلجاڕی
کۆبوونەوەی ئێلە تێکڕا بۆ شەڕی دوژمن، ڕەشبگیری، عێلجاڕی، گەلەکۆمەگی، گەلەکۆمە
ئێلخان
ناوی سەرۆکی ئێلییە، بەڵان لە باکووردا ناوی ژنێکییە واتا خانمی ئێلێ
ئێلدە
پانزده روز اوج سرمای زمستان