تۆڕی زاراوەپارێزیی وشەدان
سەرجەم فەرهەنگەکان
فەرهەنگەکانی کوردی - کوردی
برادۆست (ئینگلیزی-کوردی)
برادۆست (کوردی - ئینگلیزی)
برادۆست (کوردی - عەرەبی)
برادۆست (کوردی - کوردی)
زاراوەکانی کۆڕ (کوردی - ئینگلیزی)
زاراوەکانی کۆڕ (کوردی - عارەبی)
سەلاحەدین
شیرینی نوێ
فەرهەنگۆکی کتێبی ئابووری سامولسن و نوردهاوس
فەرهەنگی خاڵ
فەرهەنگی زانستی سیاسی (ئینگلیزی- کوردی)
فەرهەنگی زانستی سیاسی (کوردی - ئینگلیزی)
فەرهەنگی زانستی سیاسی (کوردی - فارسی)
فەرهەنگی زانستی سیاسی (کوردی - کوردی)
فەرهەنگی کوردستان
قاموس کردي الحدیث
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
مەردۆخ کوردی - عارەبی
مەردۆخ کوردی - فارسی
مەردۆخ کوردی - کوردی
نالی
هەنبانە بۆرینە (کوردی - فارسی)
هەنبانە بۆرینە (کوردی - کوردی)
گۆڤەند و زنار
X
وشە
پوخت
پێشگر
ناوگر
پاشگر
سەروا
دەرئەنجام: 95
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیستیشهادنامە
[[عا. کو.]]
(نت. کئێر.) کاغەزێکە
چەند
کەس
مۆری
دەکەن و دەربارەی مەسەلەیەک
یا
کارێک
شایەتی
دەدەن *(کعر.) مەزبەتە.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیعتیبارنامە
[[عا. کو.]]
(نت.)، (
کئیر
.) ١- کاغەزێکە تێیدا دەنووسرێ
کە
کەسێ
بۆ
نوێنەرایەتی
پەرلەمان
یا
کۆنگرەی پارتێکی
سیاسی
هەڵبژێردراوە و ئەندامی ئەنخومەنی
هەڵبژاردن
ئیمزای دەکەن. ٢- نامەیەکە باڵیۆزی دەوڵەتێک
لە
سەرۆکی
دەوڵەتی
خۆیەوە
بۆ
سەرۆکی
ئەو
دەوڵەتەی
دەبا
کە
لە
وڵاتەکەیدا
بۆتە
باڵیۆز
و بەپێی
ڕێ
و شوێنێکی
تایبەتی
تەسلیمی
دەکا
. (عا.) ئەوڕاقی
ئیعتیماد
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیقامە
[[=عا.: ئیقامە]]
١- (نمس.)، (کعر.)
نیشتەجێ
بوونی
خەڵکی
وڵاتێک
لە
وڵاتێکی
تر
بە
ئیجازەی حکومەتی
ئەم
وڵاتە و
بە
پێی
ڕێ
و شوێنی
تایبەتی
.
بە
ئیقامە
لە
عێراق دانیشتووە. * (کئێر.)
ئیقامەت
. ٢- (نا.) بەڵگەیەکی ڕەسمییە دەدرێ
بەو
کەسانەی
کە
لە
وڵاتێکی
ترا
نیشتەجێ
دەبن. ئیقامەکەیان
بۆ
تازە
نەکردووە. دەریان
کرد
. ٣- (نا.) داییرەیەکی ڕەسمییە
لە
هەموو
دەوڵەتێکا،
بە
ئیش
و
کاری
هاتقچۆ و دانیشتنی
خەڵکی
بێگانە
ڕادەگا.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئیمامە
[[عا.: ئیمام + کو: ئە]]
(نت.)
دەنکە
مووروێکی درێژۆکەیە
بە
سەری
تەزبیحەوە
دەکرێ
. *
ئیمام
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئێختەرمە
[[تو.]]
(نا.) ١-
چەک
و کەلوپەلی
دوژمن
کە
پاش
کوشتنی
دەستی
بە
سەردا
دەگیرێ (معین:
فەرهەنگ
، ج١-١٦٦). ((
بە
دوو
نیران
چوار
سواری
دە
چەلییانم کردوون
ئێختەرمە
)) (تحفە: ج٢-١٨٣). *یەختەرمە. ٢- ئەسپێکی
سوار
بە
دوو
خۆیدا دەکێشێ. *یەدەگ.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئێمە
(ز.)، (کعر. سن.) تم:
ئەمە
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئێمە گەل
(نت.)، (سن.) (جەمعی
ئێمە
) تم:
ئێمەمانان
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەنجامە
(نت.)، (کعر. سن.)
پارچە
ئاسنێکی
دوولەتە
کە
بەسەریەکا دەنوشتیتەوە،
دەرگا
و
پەنجەرە
بە
چوارچێوەوە دەبەستێتەوە،
گەلێ
جۆری
هەیە
*(مک.)
لاولاوە
. تێبــ.-
ئەم
وشەیە
لە
زمانی
فارسیدا ئەویش
هەر
لە
قامووساندا (ئاهەن جامە)یە
کە
شکڵێکی کۆنتیر وشەکەیە و
لە
زمانی
کوردیدا پلەیەک زیاتر
لێک
و
لووس
بووە
و
دەنگە
سستەکانی
سەنگ
و
سووک
کراون.
یەکەندەردوو
وا
دیتە
بەرچاو
کە
(ئاهەن جامە)
لە
دوو
کەرتی: (ئاهەن =
ئاسن
) و (جامە=
کراس
) پێکهاتبێ سەرەڕای
ئەوەی
کە
(کراسی
ئاسن
)
هیچ
پێوەندێکی
دەگەڵ
ئەو
شتە
نییە
کە
ناوی
نراوە
(
ئەنجامە
یا
ئاهەن جامە)،
ئەگەر
لە
ڕاستیدا کەرتی
یەکەم
وەک
بەڕوالەت دەردەکەوێ (ئاهەن) بوایە دوبوایە وسەکە
بێ
سێ
و
دوو
لە
کوردیدا ببێتە (ئاسنجامە).
من
واتێدەگەم پارچەکانی
ئەم
وشەیە ئاوابن: [
ئان
(
ئا
+
هەن
) +
جام
+ ئە]
کە
هەریەکیان بەجیا
باس
دەکەین. آ)
ئا
- پێشبەندێکی ئاوێستاییە (مانای:
بە
، لەکن،
دەگەڵ
،
لەسەر
و سەرەوەیە و
هەندێ
جار
لەپێش
وشەیەکدا
دێ
بەڵام
کار
ناکاتە
سەر
مانای...
بۆیە
دەتوانین
بڵێین
ئەم
پێشبەندە
بۆ
بەهێز
کردنی مانای
هەندێ
وشەیە)) تم: (ئەورەنگ: بەهرام-١٧٥). ب)
هەن
- ((... پیشبەندە و مانای:
پێکەوە
دەگەڵ
،
هاو
،
دەدا
)) (سەرچاوەکەی پێشوو-٢٤٧). ج)
جام
-
ئەم
وشەیە
لە
(
گەم
، گام)ی ئاوێستایی
ڕا
جەڕاندراوە
کە
((...
گەم
(=جەس)
بە
مەعنای
هەنگاو
هەڵێنان
، -
گەیشتن
... و
نیزیک
بوونەوەیە)) تم: (
پد
، یگد، ج٢-٥).
لە
موکریان (
گاو
)
بە
پارچە
ئاسنێکی
بچکۆڵە
(
بەقەدەر
بزمارێ)
دەڵێن
کە
لەت
و
کوتی
(
چینی
)
شکاوی
پێ
پێکەوە
دەلکێنن.
بەم
جۆرە وشەکە بەتێکڕایی مانای:
پێک
گەیشتن
،
پێک
گەیاندن
دەدا
و
پڕ
بە
پێستی
ئەو
ئامرازەیە
کە
دەرگا
و
چوارچێوە
پێک
دەگەیەنێ و
ئەم
وشەیەی
بۆ
کراوە
بە
ناو
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەنگامە
(نا.)، (مک.) ١-
زۆر
و
زەبەند
، کۆمەڵێکی
زۆری
خەڵک
. ((
چەند
لەشکرێکی ئەنگامەیە،
بۆ
قۆشەن
و
بە
زەمزەمەیە)) (تحفە: ج١-٢٠٦). ٢-
کار
و
کردەوە
یا
هەرا
و هۆریای
زۆر
و
سەرنج
ڕاکێش
(چ
تاقە
کەسێ
بەرپای
کا
یا
کۆمەڵە
خەڵکێ). *
هەنگامە
. تێبــ.-
من
ئەم
وشەم
هەر
بە
(
هەنگامە
) بیستووە.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
ئەهلی عەمامە
(نت.)
ئەوانەی
مێزەر
لەسەر
دەبەستن، زانای
دینی
،
مەلا
و
قازی
و... ((
ساقی
وەرە
تێکە
سوڕاحی
بدە
ساغەر)) ((
بێ
موویی دەماغێ
لە
سەفی
ئەهلی
عەمامە
)) (ئەدەب: گم-٩٦).
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بادامە تاڵە
[[بادام + ئە + تاڵ + ئە]]
(نت.)
بەری
دارێکی کێوییە
لە
جنسی
بادام
،
خۆش
دەکرێ
(
بە
شێوەیەکی
تایبەتی
تاڵایی
لێ
دەبڕن) و دەیخۆن
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
بارنامە
[[بار + نامە]]
(نت.)، (کئێر.)
نامە
یا
کاغەزێکی چاپکراوی تایبەتییە،
ئەوەی
(
بار
)
بەڕێ
دەکا
بۆ
ئەو
کەسەی دەنووسێ
کە
بارەکانی
بۆ
دەچێ *(کعر.) سەرتەمی. تێبــ.-
ئەم
کاغەزە دەدرێتە
دەستی
چاروێدار
یا
شۆفیر و تێیدا دەنووسرێ
کە
چەند
باری
بۆ
ناردووە و
بۆ
هەر
(واحیدێکی
کێش
)
دەبێ
چەندی
کرێ
بدرێتێ و چەندیشی پێشکرێ دراوەتێ.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
باڵاشمە
(نا.)، (سن.) تم:
باڵیشمە
.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
١-ئەمە
[[ئەم + ئە]]
(نت.)
ناوی
ئیشاڕەتە
بۆ
نیزیک
.
ئەمە
چ زەزنازەنایەکتانە منداڵینە؟ ((...
ئەمە
کێیە
جوێن
بە
چاوساغەکە
دەدا
...)) (
بیرەوەری
خۆم
) ((...
باشە
دەی
فەرموو
ئەمە
قەڵەم
و
کاغەز
...)) (قزڵجی: پێکەنین-٧٣) *(مک.)
ئەوە
،. (بک.)
ئەڤ
، ئەڤا، ئەڤە.
سەرچاوە:
قامووسی زمانی كوردی - زەبیحی
٢- ئەمە
[[ست: ئەهما. پە: ئەماه]]
(ز.)، (مک.) زەمیری نەلکاوی
یەکەم
کەسی
جەمعە (
ئەوانەی
قسە
دەکەن). ((... قەرزی مەبەخشە چلۆنێکی ئەمەش قەرزدارانی
خۆمان
دەبەخشین)) (ئینجیل: مەتی-١٤) ٨ئێمە، مە. (بک.)
ئەم
، مە.
2
3
4
5