تۆڕی زاراوەپارێزیی وشەدان



هایلێ
ندای دور ویژه زنان
دریغا
مطلع
هاین
هستیم
هاین
هەین: سوو هاین لە ماڵ هاڵۆم
هاینە
آشکار
حتماً، بدون شک
هایهۆ
سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
هایوهووی
هایکو
Haiku, شێوازێکی هۆنراوەی ژاپۆنییە، پێک دێت لە 17 «مۆرا». بەگشتی هایکو بریتییە لە دوو ڕیز و سێ دێڕ و 5+7+5 مۆرا. مۆرا واتە بڕگەدەنگ کە دەکاتەوە یەک دەنگدێر (بزوێن، ڤۆکال) یان یەک دەنگدێر و یەک دەنگدار (کۆنسونانت). لەبەر ئەوەی گشت وشە یان دەربڕینی ژاپۆنی بە دەنگدێر یان بە «ن» تەواو دەبن، هونەری «سەروا» (قافیە) جۆرایەتیی زۆری بەدەمەوە نامێنێت و لە داڕشتنی هۆنراوەدا نابێتە ئامرازێکی سوودبەخش. بەڵام داڕشتنی هۆنراوەی پێنج یان هەفت مۆرا هەم ئاوازبەخشن و هەم بۆ زمانی ئەدەبیی زارەکی، خۆشتر لەبیران دەچەسپن. سەرچاوە: زانیارستانی سوێدی Nationalencyklopedin.
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
هایینە
[ق ]
(هایینە - hayîne)
هەر کاتێ، ناچار.
سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
ئارهایی
ئازارێکی هەمیشەیییە لە ئەندامێک دا
ئارهایی(باک)
ژانی کولانەوە، ئازارێکی هەمیشەییە لە ئەندامێکدا، تووشی کێشەو ڕووشەهاتن
سەرچاوە: شیرینی نوێ
الحد الأدنى. النهاية الصُغرى
بەلای کەمەوە. کەمترین ڕادە.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
النِهايَة الصُغْرىَ
الحَدّ الأدنی. الأقل / کەمترین. ئەم پەڕی. بەلای کەمیەوە.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
النِهايَة الكُبَرىَ
الحد الأقصی. أعلی دَرَجَة / زۆرترین. ئەوپەڕی.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
الى مالا نِهايَة
لاحَصْرِیَة. لاحَدِّیَة / هەتا هەتا. هەمیشە. بێ سنوور.
تاک و تەنهایی
سەرچاوە: شیرینی نوێ
تَهايَأَ
تَكَیَّفَ / خۆی ڕاهێناز خۆی بۆ گونجان.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
تَهايَأَ القوم على أمر
إتفقوا. توافَقوا / ڕێکەوتن. پێکهاتن.
سەرچاوە: شیرینی نوێ
تَهايُؤ
تَكَیُّف / ڕاهاتن. گونجان.
سەرچاوە: فەرهەنگی خاڵ
تەنهایی
سەرچاوە: شیرینی نوێ
خاتَم. خاتِم. عاقِبَة كل شيء. نِهايَة. آخر
دلهایی
دل بخواهی
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
رهایش
[ا. مص ]
(ره هایش - rehayiş)
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
رهاین
[ا ]
(ره هاین - rehayin)
سەرچاوە: گۆڤەند و زنار
رهایی
[ا. مص ]
(ره هایی - rehayî)
سەرچاوە: شیرینی نوێ
طِهايَة
حِرفَة الطبّاخ / چێشتکەری. شیوپەزی.