تۆڕی زاراوەپارێزیی وشەدان



ئێل بەگی
[[کو: ئێل + بەگ + تو: ئی (ئم: نسب.)]، [کو. تو.]]
(نت.) گەورەی عێل، سەرۆکی خێڵ. ((کۆچ خێرت بۆ ئیمساڵ چۆن ساڵان)) ((تا لای ئێل بەگی ئێل نەوهاڵان)) (مەولەوی: مکب-٤١٧). *سەرئێل، سەرخێڵ، سەرکۆمار.
١- ئێل
(نا.) عەشیرەت، تایفە، قەبیلە. ((نەکەڕۆز گەڕام وادی بە وادی)) ((شوێنی هەوارگەی ئێلی مرادی)) (پیرەمێرد-١١٥). تێبــ._ معین ئەم وشەیەی بە تورکی داناوە (فەرهەنگ: ج١-٤١٨). بەلام هس. ٢- ئێل. *عێل. خێڵ.
٢- ئێل
(ئم.) ئامرازی جەمعە لە لەهجەی جنووبی و هەندێ بن لەهجەی ناوەندی زمانی کوردیدا. کوڕ (کوڕێل)، کچ (کچێل)، ئەسپ (ئەسپێل). ((کوڕە هەی مریشک خۆرێل لێرەش وازمان لێ نایەرن)) (کابرایەکی جاف لە دەوری کەلار). *یەڵ، یێڵ، گەل. تێبــ.- بە لای منەوە ئەم وشەیە و (ئێل) و (گەل) هەرسێکیان یەکن، چونکو دەلالەت لە (جەمع) دەکەن. هس.: خێڵ.
ئێلاخ
[[محر. تو: یایلیق، یایلاق]]
(نا.) هاوینە هەواری عێل و عەشیرەتی مەڕدار کە گەرمێن و کوێستانێ دەکەن. دەست کردی شیرین لەیلی ئێلاخان)) ((چیخی پشت پۆڕک پەردەی دیواخان)) (سەلام-٩١) *لێلاخ، کوێستان (مج.)، هەوار، (بک.) زۆزان (مج.).
ئێلچی
[[ئێل + چی]، [کو. تو.]]
(نت.) کەسێکی پەیام و قسە و ڕاسپاردەی کەسێ یا هەیئەتێکی ئیجتماعی بۆ لایەکی تر دەبا. ((ئەگەر هەڵنەستی نەبی بە ئێلچی لە دووی من، نەیە شاری ویرانە چزیرێ...)) (تحفە: ج١-٢٣٧). * باڵیۆز، سەفیر، قاسید.
ئێلچی گەری
(حمس.) پەیام گەیاندن، هێنان و بردنی قسەی کەسێ یا هەیئەتی بۆ لایەکی تر. ((میوانینە! میر ئەمنی ناردۆتە کن ئەنگۆ بە ئێلچی گەرییە.)) (تحفە: ج٢-٩).